Lấy cảm hứng từ cuộc đời Nam Phương Hoàng hậu, Hoàng Hậu Cuối Cùng khai thác cảm xúc và đời sống nội tâm của bà giữa những biến động cuối triều Nguyễn.
Theo VietnamPlus, Hoàng Hậu Cuối Cùng được ấp ủ trong sáu năm và khởi quay vào tháng 3/2026, tập trung vào giai đoạn hơn một thập kỷ Nam Phương Hoàng hậu sống bên vua Bảo Đại, trong bối cảnh những biến động dẫn đến sự kết thúc của triều Nguyễn. Hai đạo diễn Bảo Nhân và Nam Cito cho biết tác phẩm không được định vị là phim tiểu sử tái hiện toàn bộ cuộc đời bà mà khai thác thế giới nội tâm và những mối quan hệ gia đình của nhân vật, kết hợp chất liệu lịch sử với yếu tố hư cấu. Vậy bộ phim sẽ tiếp cận nhân vật lịch sử ra sao, và đâu là không gian dành cho sáng tạo điện ảnh?
Không kể cả một triều đại, mà kể một gia đình bên trong triều đại ấy
Những năm cuối triều Nguyễn là giai đoạn nhiều biến động, khi những đổi thay của thời cuộc tác động sâu sắc đến cả vị thế lẫn đời sống riêng của những người trong hoàng gia. Lựa chọn đi sâu vào gia đình và đời sống hôn nhân, Hoàng Hậu Cuối Cùng mở ra một hướng tiếp cận lịch sử từ trải nghiệm cá nhân: những biến chuyển của một triều đại được cảm nhận qua cách con người yêu thương, gìn giữ các mối quan hệ và đối diện với lựa chọn của mình.
Trong không gian hoàng cung, chuyện gia đình khó có thể tách rời trách nhiệm và khuôn phép gắn với danh vị. Quyền lực có thể chi phối mối quan hệ vợ chồng, nghi lễ đặt ra giới hạn cho cách bày tỏ tình cảm, còn biến động thời cuộc có thể làm thay đổi những dự tính riêng tư. Chính sự đan xen ấy tạo nên chiều sâu cho câu chuyện: mỗi lựa chọn vừa xuất phát từ mong muốn cá nhân, vừa chịu sức nặng của vị thế và hoàn cảnh lịch sử.
Từ lát cắt này, Nam Phương Hoàng hậu được tiếp cận như một người phụ nữ với cảm xúc, mong đợi và những giằng co phía sau danh vị. Đời sống gia đình vì thế trở thành điểm kết nối để khán giả đến gần nhân vật, đồng thời cảm nhận rõ hơn cách một thời đại tác động đến số phận con người.
Không gian thật có thể giúp lịch sử trở thành trải nghiệm điện ảnh
Một yếu tố đáng chú ý khác của Hoàng Hậu Cuối Cùng nằm ở lựa chọn bối cảnh. Theo truyền thông, phim thực hiện các cảnh quay tại Điện Kiến Trung, là nơi vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu từng sống từ khi kết hôn năm 1934 đến khi Bảo Đại thoái vị năm 1945, cùng nhiều công trình trong Đại Nội như Điện Thái Hòa, Diên Thọ Cung và Thái Bình Lâu. Đoàn phim cũng có các bối cảnh tại Đà Lạt, Buôn Ma Thuột và Pháp.
Ở đây, di sản không chỉ đóng vai trò như một “background đẹp”, mà khi một nhân vật lịch sử được đặt trong chính không gian gắn với cuộc đời họ, kiến trúc trở thành một phần của nghệ thuật kể chuyện. Khi đó, một hành lang có thể thể hiện khoảng cách. Một căn phòng rộng có thể nhấn mạnh sự cô độc. Một nghi lễ có thể cho thấy giới hạn mà vị thế xã hội đặt lên đời sống riêng tư. Và nếu được khai thác bằng ngôn ngữ điện ảnh, không gian lịch sử có thể tham gia kể chuyện thay vì chỉ chứng minh rằng bộ phim đã đầu tư vào bối cảnh.
Hư cấu lịch sử: Khoảng tự do sáng tạo cũng là nơi dễ phát sinh tranh luận
Hoàng Hậu Cuối Cùng đồng thời cho thấy rất rõ một thách thức khác của phim lịch sử. Ngay từ khi những hình ảnh đầu tiên được công bố, một số chi tiết liên quan đến tạo hình, phục trang và cách tái hiện các nhân vật triều Nguyễn đã tạo ra tranh luận.
Trước các ý kiến về độ chính xác lịch sử, tháng 7/2026, đại diện Cục Điện ảnh cho biết ở thời điểm đó chưa có cơ sở để kết luận bộ phim làm sai lệch lịch sử; những tranh luận xuất hiện khi tác phẩm chưa được phổ biến hoàn chỉnh. Chi tiết này cho thấy một nghịch lý thú vị của dòng phim lịch sử: Khán giả muốn nhà làm phim sáng tạo, nhưng càng gần với nhân vật có thật, biên độ sáng tạo càng được soi xét kỹ.
Đây không nhất thiết là lý do để điện ảnh né tránh lịch sử. Ngược lại, nó cho thấy các tác phẩm cần làm rõ hơn đâu là sự kiện có căn cứ, đâu là diễn giải nghệ thuật, và đâu là hư cấu phục vụ câu chuyện. Sự minh bạch ấy không làm giảm giá trị điện ảnh. Nó giúp người xem hiểu đúng “hợp đồng” mà tác phẩm đang thiết lập với mình.
Vậy phim lịch sử Việt Nam cần một cách kể mới như thế nào?
“Cách kể mới” không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải hiện đại hóa mọi thứ. Cũng không có một công thức chung cho tất cả phim lịch sử. Nhưng có thể nhìn thấy một số hướng đi đáng chú ý.
- Thứ nhất, đi từ con người trước khi đi đến sự kiện: Một biến cố lớn trở nên dễ tiếp cận hơn khi người xem hiểu nó đã thay đổi cuộc đời một con người như thế nào.
- Thứ hai, chọn lát cắt thay vì tham kể toàn bộ lịch sử: Một khoảng thời gian ngắn nhưng được khai thác sâu có thể tạo ra trải nghiệm điện ảnh tốt hơn một chuỗi sự kiện kéo dài hàng chục năm.
- Thứ ba, biến bối cảnh thành chất liệu kể chuyện: Kiến trúc, phục trang, nghi lễ và mỹ thuật không chỉ cần đẹp hay đúng, mà cần tham gia vào việc xây dựng nhân vật và thế giới.
- Thứ tư, tạo ra những nhân vật có đời sống nội tâm: Nhân vật lịch sử không chỉ là tên tuổi đã được ghi trong sử sách. Điện ảnh cần khiến khán giả hiểu họ đang muốn gì, sợ điều gì và phải lựa chọn điều gì.
- Và cuối cùng, sáng tạo phải đi cùng trách nhiệm với sử liệu: Một câu chuyện hấp dẫn không nhất thiết phải hy sinh độ tin cậy lịch sử. Ngược lại, nền tảng nghiên cứu càng chắc, nhà làm phim càng có khả năng biết chính xác đâu là khoảng trống mà nghệ thuật có thể bước vào.
Tăng Thanh Hà và bài toán đưa một nhân vật lịch sử lên màn ảnh
Một yếu tố khác khiến Hoàng Hậu Cuối Cùng nhận được sự chú ý là sự trở lại của Tăng Thanh Hà với vai Nam Phương Hoàng hậu sau nhiều năm vắng bóng. Trong khi đó, Ma Ran Đô đảm nhận vai vua Bảo Đại. Nhưng với một nhân vật lịch sử, bài toán diễn xuất không chỉ nằm ở mức độ giống nhân vật thật về ngoại hình.
Điều khó hơn là tạo ra một nhân vật điện ảnh có đời sống bên trong. Khán giả có thể đã biết Nam Phương Hoàng hậu là ai trước khi bước vào rạp. Nhưng sau hai giờ, họ có tin vào người phụ nữ đang tồn tại trên màn ảnh hay không lại là một câu chuyện khác.
Vì thế, giá trị của vai diễn sẽ không chỉ nằm ở việc tái hiện hình ảnh quen thuộc của Nam Phương Hoàng hậu, mà còn ở khả năng giúp người xem cảm nhận những lớp cảm xúc phía sau danh vị.
Tại họp báo giới thiệu Hoàng Hậu Cuối Cùng ngày 2/7, Tăng Thanh Hà chia sẻ cô đã tìm đọc nhiều tài liệu về Nam Phương Hoàng ậu, đồng thời vận dụng góc nhìn và trải nghiệm cá nhân để xây dựng nhân vật. Đảm nhận một nhân vật lịch sử quen thuộc, từng được các nghệ sĩ khác thể hiện thành công, nữ diễn viên thừa nhận áp lực nhưng cho rằng mỗi tác phẩm đều có cách tiếp cận riêng.
Trước ý kiến về sự chênh lệch tuổi tác qua ngoại hình giữa cô và Ma Ran Đô, Tăng Thanh Hà nhấn mạnh sức thuyết phục của nhân vật còn đến từ hóa trang, bối cảnh, câu chuyện và cảm xúc. Cả hai nỗ lực để khán giả tin vào mối quan hệ giữa Nam Phương và Bảo Đại trên màn ảnh.
Khi lịch sử không còn là câu chuyện chỉ thuộc về quá khứ
Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất dành cho phim lịch sử không phải là làm thế nào để khiến quá khứ trở nên “trendy”, mà là làm thế nào để khán giả hôm nay tìm thấy một điều gì đó của chính mình trong những con người đã sống trước họ hàng chục hay hàng trăm năm.
Một hoàng hậu vẫn có thể là một người phụ nữ đối diện với những giới hạn của hôn nhân. Một vị vua vẫn có thể là một người đứng trước những lựa chọn mà quyền lực không thể giải quyết. Một người lính trong sử sách vẫn có gia đình, nỗi sợ và mong muốn được trở về. Khi điện ảnh tìm được con người phía sau những danh xưng và sự kiện, khoảng cách giữa hiện tại và lịch sử có thể được rút ngắn.
Nhưng để làm được điều đó, phim lịch sử Việt Nam cần cùng lúc thực hiện hai việc tưởng như đối lập: đủ tôn trọng quá khứ để không làm mất đi giá trị của lịch sử, và đủ sáng tạo để lịch sử có thể thực sự sống trên màn ảnh hôm nay. Đó có lẽ cũng là lý do một cách kể chuyện mới trở nên cần thiết.
Với vai trò là đơn vị đầu tư hợp tác cùng HKFilm, Galaxy Studio và Mar6Studios, KLC Media nhìn thấy sức hút của “Hoàng Hậu Cuối Cùng” ở cách khai thác chất liệu lịch sử Việt Nam qua những câu chuyện giàu cảm xúc về con người. Thông qua dự án, KLC Media kỳ vọng góp phần đưa những giá trị văn hóa và đời sống của một thời kỳ đã qua đến gần hơn với khán giả hôm nay. Đây cũng là bước đi thể hiện định hướng đầu tư vào các tác phẩm khai thác chất liệu Việt, khuyến khích cách kể mới trên nền tảng tôn trọng các giá trị lịch sử và văn hóa.
Hoàng Hậu Cuối Cùng – Bộ phim được mong đợi nhất mùa xuân 2027 | Khởi chiếu: 05.03.2027.
